İklim değişikliğiyle mücadelede şehirler, dönüşümün en önemli aktörleri arasında yer alırken; yerel yönetimlerin kurumsal kapasitelerini güçlendirecek, uluslararası deneyim paylaşımını teşvik edecek ve çok paydaşlı iş birliğini geliştirecek platformlar da her geçen gün daha fazla önem kazanıyor. Bu kapsamda düzenlenen "İNŞA × CapaCITIES 2.0: Türkiye Şehirlerinin İklim Nötr Geleceği için Ortak Adımlar" etkinliği, 16-17 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da kamu kurumlarını, yerel yönetimleri, Avrupa'daki şehir girişimlerini, uluslararası kuruluşları ve şehir temsilcilerini iklim nötr şehirler müşterek hedefi etrafında bir araya getirdi.
İki gün süren program, Avrupa Birliği’nin İklim Nötr ve Akıllı Şehirler Misyonu doğrultusunda Türkiye’deki şehirlerin dönüşüm kapasitesini geliştirmeyi, Avrupa’daki iyi uygulamalar ile ulusal deneyimler arasında güçlü bağlar kurmayı ve gelecekte oluşturulacak Ulusal Misyon Merkezi yapılanmasına katkı sağlayacak ortak bir vizyon geliştirmeyi hedefledi.
Açılış Oturumunda Ortak Vizyon Ön Plana Çıktı
Marmara Belediyeler Birliğinin (MBB) NetZeroCities Şehir Uzman Destek Mekanizması (City Expert Support Facility) kapsamında yürüttüğü Türkiye İklim Nötr Şehirler Ağı (İNŞA) Öğrenme Programı ve Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ve TÜBİTAK'ın yürüttüğü, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen CapaCITIES 2.0 Projesi ile ortak düzenlenen etkinliğin açılış oturumu, Türkiye’nin iklim nötr şehirler vizyonuna yönelik kolektif iradenin güçlü biçimde hissedildiği bir buluşmaya dönüştü. Yerel yönetimler, merkezi kamu kurumları, Avrupa düzeyindeki paydaşlar ve uluslararası girişimler, şehirlerin geleceğine ilişkin kolektif hedefleri değerlendirmek üzere bir araya geldi. Programın açılışı; Marmara Belediyeler Birliği Genel Sekreteri Dr. M. Cemil Arslan, Türkiye Belediyeler Birliği Genel Sekreter Yardımcısı Feridun Ulutaş, NetZeroCities ve Climate KIC Cities Cluster Direktör Yardımcılığı görevini üstlenen Joanna Kiernicka-Allavena ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı Mali İşbirliği ve Proje Uygulama Genel Müdürü Bülent Özcan tarafından gerçekleştirildi.
Dr. M. Cemil Arslan, Marmara Belediyeler Birliği’nin uzun yıllardır sürdürdüğü iş birliği yaklaşımını aktarırken, İNŞA × CapaCITIES 2.0'ın yalnızca iki günlük bir etkinlik değil, uzun soluklu ve sürdürülebilir çalışmaların önemli bir başlangıcı olduğunu ifade etti. Yerel yönetimlerin iklim nötr dönüşümün en kritik aktörlerinden biri olduğuna dikkat çeken Arslan, şehirlerin birbirinden öğrenmesini sağlayan ağların önemini vurguladı.
Ardından sözü alan Sn. Feridun Ulutaş ise belediyeler açısından gelişen uluslararası iş birliği fırsatlarına ve COP31 sürecine değinerek, yerel yönetimlerin iklim nötr hedeflerin hayata geçirilmesindeki belirleyici konumuna işaret etti. Kamu kurumları, özel sektör ve yerel aktörler arasında kurulacak güçlü ortaklıkların dönüşüm sürecini hızlandıracağını belirtti.
Joanna Kiernicka-Allavena ise konuşmasında, salondaki katılımcı çeşitliliğinin bu buluşmanın yalnızca protokol düzeyinde bir organizasyon olmadığını gösterdiğini ifade etti. Belediyelerin, belediye birliklerinin, kamu kurumlarının, Avrupa girişimlerinin ve uluslararası kuruluşların aynı hedef etrafında buluşmasını, şehirlerin paylaşılan bir gelecek inşa etme iradesinin en somut göstergelerinden biri olarak değerlendirdi.
Açılış oturumunun son konuşmacısı, Sn. Bülent Özcan ise Paris Anlaşması, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve küresel iklim gündemi çerçevesinde Ufuk Avrupa, NetZeroCities ve Avrupa Birliği araştırma ve yenilik programlarının sunduğu fırsatları değerlendirdi. Bunun yanında TÜBİTAK ile yürütülen çalışmaların, Türkiye’den seçilen iki Misyon Şehri’nin ve yerel yönetimlerin Avrupa Misyonu'na daha etkin katılımını destekleyen girişimlerin önemine dikkat çekti.
Açılış oturumunun ardından, TÜBİTAK Avrupa Birliği Çerçeve Programlar Müdürü ve Ufuk Avrupa Programı Ulusal Koordinatörü Çağrı Yıldırım, “İklim Nötr ve Akıllı Şehirler Misyonu ve Türkiye” başlıklı sunumuyla Avrupa Birliği şehir misyonunun temel yaklaşımını katılımcılarla paylaştı. Farklı kurumların hedefler doğrultusunda birlikte hareket etmesinin önemini vurgulayan Yıldırım, Türkiye’de iklim alanında artan farkındalığın Avrupa Birliği’nin uzun vadeli hedefleriyle örtüştüğünü belirterek, Ufuk Avrupa Programı'nın şehirlerin dönüşümünde stratejik bir araç olduğunu ifade etti.
Açılış konuşmaları boyunca verilen mesaj ise oldukça netti: İklim nötr şehirler ancak güçlü kurumlar, sürekli iş birliği, birlikte öğrenme ve uzun vadeli kararlılıkla mümkün olabilir.
Avrupa Deneyimi ile Türkiye’deki Yerel Birikim Aynı Masada Buluştu
Teknik oturumlarda ilk olarak NetZeroCities tarafından geliştirilen destek mekanizmaları ve Climate City Contract yaklaşımı tanıtıldı. Şehirlerin iklim nötrlüğü yolculuğunda yalnızca emisyon azaltımına değil; yönetişim, finansman, yatırım planlaması ve paydaş katılımına bütüncül biçimde yaklaşılması gerektiği ortaya konuldu.
Ardından gerçekleştirilen CapaCITIES 2.0 Projesi sunumunda ise Avrupa genelinde yürütülen kapasite geliştirme faaliyetleri, ulusal misyon platformlarının rolü ve şehirler arası bilgi paylaşımını güçlendiren uygulamalar aktarıldı. Böylece Avrupa'da geliştirilen deneyimlerin Türkiye'deki şehir ekosistemine nasıl uyarlanabileceğine ilişkin önemli bir çerçeve sunuldu.
Marmara Belediyeler Birliği tarafından gerçekleştirilen "İklim Nötr Bir Geleceği Birlikte İNŞA Etmek" oturumunda, İNŞA Ağı kapsamında geliştirilen çalışmalar ile şehirler arasında kurulan dayanışma, bilgi paylaşımı ve müşterek üretim kültürü ele alındı. Hemen ardından tanıtılan İklim Nötr, Akıllı ve Dirençli Şehirler temalı proje ise, yerel yönetimlerin iklim değişikliği ve dirençlilik alanındaki kurumsal dönüşümünü destekleyen uygulamaları ve kapasite geliştirme faaliyetlerini katılımcılarla buluşturdu.
İlk günün son oturumunda, ICLEI Europe'dan Olga Krajewska'nın moderatörlüğünde düzenlenen Ulusal Şehirler Misyonu Platformları Paneli'nde Avusturya, İsveç, Danimarka ve Romanya'nın ulusal misyon platformları deneyimlerini paylaştı. Panelde, ülkelerin iklim nötr şehirler hedefi doğrultusunda geliştirdikleri yönetişim modelleri, şehirleri destekleyen koordinasyon mekanizmaları, kapasite geliştirme yaklaşımları ve çok paydaşlı iş birliği yapıları ele alındı. Farklı kurumsal modeller uygulanmasına rağmen, uzun vadeli iş birliği, bilgi paylaşımı ve güçlü koordinasyonun tüm ülkelerde ortak yaklaşım olduğu vurgulandı.
Deneyim Paylaşımından Finansmana Uzanan İkinci Gün
Etkinliğin ikinci günü, şehirlerin sahadaki uygulamalarına odaklandı. İstanbul, İzmir, Gaziantep ve Eskişehir Büyükşehir Belediyelerinin temsilcileri; sera gazı envanterlerinden SECAP süreçlerine, veri temelli planlamadan enerji verimliliğine, yenilenebilir enerjiden sürdürülebilir ulaşıma kadar uzanan deneyimlerini paylaşarak şehirlerin benzer hedeflere farklı yollarla ulaştığını gösterdi. Bu oturumlar, şehirlerin birbirinden öğrenmesinin iklim nötr dönüşümün en değerli unsurlarından biri olduğunu bir kez daha vurguladı.
Hayli interaktif geçen programın devamında, Çağrı Yıldırım moderatörlüğünde gerçekleştirilen "Belediyeler için Finansman İmkânları" oturumunda, dönüşümün yalnızca vizyon ve eylem planlarıyla değil, güçlü finansman araçlarıyla da desteklenmesi gerektiği vurgulandı. Avrupa Birliği Başkanlığından Serdar Öztürk, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasından (EBRD) Cem Ocak ve İller Bankası Uluslararası İlişkiler Grup Başkanı Şevket Altuğ Taşdemir; belediyelerin yararlanabileceği ulusal ve uluslararası finansman mekanizmalarını, destek programlarını ve fon kaynaklarını değerlendirdi. Oturumda ayrıca yatırım projelerinin olgunlaştırılması, fonlara erişim kapasitesinin güçlendirilmesi ve Avrupa finansman araçlarından daha etkin yararlanılmasına yönelik önemli değerlendirmeler paylaşıldı.
COP31 Yolunda Paylaşılan Politika Gündemi
Etkinliğin son bölümünde gerçekleştirilen "COP31’e Doğru İNŞA Şehirlerinin Gündemi" sunumu ve ardından düzenlenen Town Hall COP Çalıştayı, şehirlerin ortak önceliklerini birlikte şekillendirdikleri verimli bir çalışma ortamı sundu.
Mevzuat ve yönetişim, uygulama engelleri, yerel kapasite ve iyi uygulamalar başlıklarında oluşturulan çalışma grupları, yalnızca mevcut sorunları ortaya koymakla kalmadı; aynı zamanda kısa ve orta vadede uygulanabilecek çözüm önerilerinin geliştirilmesine de odaklandı. Çalıştay boyunca şehirler arasında yeni eşleşmeler kurulması, deneyim paylaşımının güçlendirilmesi ve birlikte hareket alanlarının genişletilmesine yönelik somut öneriler geliştirildi.
Bu çalışmaların çıktılarının ulusal politika geliştirme süreçlerine katkı sunacak kapsamlı bir değerlendirme raporuna dönüştürülmesi ve Türkiye'nin iklim nötr şehirler yol haritasına katkı sağlayacak öneriler olarak ilgili kurumlarla paylaşılması hedefleniyor.
Ortak Akıl, Ortak Gelecek
İki gün boyunca yapılan sunumlar, gerçekleştirilen tartışmalar ve kurulan yeni temaslar, şehirlerin iklim nötr dönüşümünün yalnızca teknik bir süreç olmadığını; güvene dayalı iş birlikleri, ortak öğrenme kültürü, güçlü yönetişim yapıları ve sürdürülebilir finansman modelleriyle mümkün olabileceğini bir kez daha gösterdi.
İNŞA × CapaCITIES 2.0, Türkiye'deki şehirleri Avrupa'daki iklim nötr şehir ekosistemiyle daha güçlü biçimde buluştururken, yeni ortaklıkların gelişmesine de önemli katkı sundu. Aynı zamanda Ufuk Avrupa Programı, NetZeroCities, CapaCITIES 2.0 ve ulusal kurumlar arasında kurulan bağların güçlenmesine vesile olarak, şehirlerin geleceğine yönelik ortak bir vizyonun oluşmasına değerli bir zemin hazırladı.
Program, öncü ve takipçi belediyelere sertifikalarının takdim edildiği kapanış töreniyle tamamlandı. Etkinlik boyunca ortaya çıkan irade, geliştirilen iş birlikleri ve paylaşılan deneyimler, Türkiye'nin COP31'e uzanan iklim yolculuğunda kalıcı izler bırakacak önemli bir kilometre taşı niteliği taşıyor.